Centraal in de wijk Elsdonk ligt het domein Fort-V, De grootste en belangrijkste historische
site van politiezone HEKLA. Fort V is één van de 8 forten die in de 19de eeuw werden gebouwd ter
verdediging van Antwerpen. Het is een onderdeel van de toenmalige vesting Antwerpen, eens de 4de
grootste ter wereld. Al tijdens hun bouw waren deze forten gedateerd. De wapentechnologie en
militaire strategie veranderden en verbeterden voortdurend. De statische fortenverdediging paste
niet meer in dit plaatje. Desondanks is het een pareltje van bouwkunst. Toen de eerste
wereldoorlog uitbrak werd de vesting Antwerpen onder vuur genomen met 420 mm geschut (bijgenaamd
"de dikke Bertha's") vanop een afstand van 15 km, voor die tijd een technisch hoogstandje. Fort V
werd niet getroffen door de bombardementen. Het werd in september 1914 hals over kop door het
Belgische leger ontruimd. Het veldleger en de vestingtroepen trokken zich daarna terug tot aan de
IJzer, waar ze de rest van de oorlog standhielden. Bij het innemen van het Fort werden enkele
Edegemenaars onterecht voor "franc-tireur" (sluipschutter) aanzien. Ze werden in het fort door de
Duitse bezetters gefusilleerd. Elk jaar, rond 11 november, worden deze mensen in een stille
avondwake met fakkeloptocht herdacht. Er is verder de tuinwijk, "De oude Elsdonk". Dit deel van
de wijk is gebouwd in het interbellum (tussen de twee wereldoorlogen) en heeft een grote
architecturale waarde. Het is één van de weinige "tuinwijken" van ons land. Het idee van
"tuinwijken" is ontstaan door sociaal bewogen stedenbouwkundigen. Het was tevens een reactie
tegen hun modernistische collega's die hun heil zochten in flatgebouwen, wat een rationelere en
vooral plaatsbesparende manier van bouwen was.
Oriëntatie van de wijk
De wijk Elsdonk is het noordelijk deel van de gemeente. Zij grenst daar aan een stuk zuidrand
van stad Antwerpen - district Wilrijk. De wijk situeert zich volledig op en rond het gemeentelijk
recreatiegebied Fort V en het domein "Hof ter Linden". Ten oosten grenst zij aan de stad Mortsel,
ze wordt verder ruwweg afgebakend via de Oude Godstraat. De zuidzijde wordt gevormd door de
Drie Eikenstraat. De Westzijde door de Prins Boudewijnlaan.
Belangrijke plaatsen en gebouwen in de wijk
aan de Prins Boudewijnlaan en de Drie Eikenstraat ligt het "Klein Molenveld" (Graaf de
Fienneslaan, Ridder Gerardilaan, enz..), voornamelijk residentieel van aard. Daar is ook de
gemeentelijke basisschool 't kofschip, in de Baron de Celleslaan.
tussen de Drie Eikenstraat en de Oude Godstraat, is eveneens een woonzone (Pitsemburglei,
Patronaatstraat enz.)
langs de grote verkeersas Prins Boudewijnlaan, de onpare zijde, bevindt zich het Rubenspark,
bestaande uit drie appartementsgebouwen (hoogbouw)
in de noord-westhoek is de "Oude Elsdonk" . Het betreft de tuinwijk, met enkele gezellige
binnenpleintjes zoals Wattiez- en Parantplaats en Armand Preud'Hommeplein. Aan het Kerkplein
staat de parochiekerk "Heilige Familie" en feestzaal "Elzenhof"
aan de noordzijde van de wijk, tussen de grens met Antwerpen en Fort V is een sociale woonwijk
gelegen. Het is een buurt met afwisselend eensgezinswoningen en appartementsgebouwen (zowel lage
als middelhoge)
Oude-Godstraat: verzorgings- en rusthuis Immaculata
de noord-oosthoek, tussen de grens Mortsel-Wilrijk en de Oude Godstraat, is de collegebuurt.
Dit vanwege de aanwezigheid van het Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourde college Edegem (OLVE). Het college
is gelegen in de Rombaut Keldermansstraat, Basis in de Patronaatstraat. Aan de oude Godstraat is
tevens rustoord "Immaculata" gelegen, vlakbij, in de Ter Lindenlaan is het OCMW gevestigd.
Aansluitend, ten zuiden van het domein Fort V, is het privépark én kasteel, "Hof ter Linden".
Het is eigendom van een adelijke familie. In de gebouwen van het binnenfort (dat deel van het
fort dat omringd is door de vestingvijvers) zijn gemeentelijke diensten gevestigd. Het park wordt
gecontroleerd door parkwachters. Het betreft volgende diensten : De dienst Planning en Inrichting
met als subdiensten : Planning en Studie gemeentelijke infrastructuur, Technische Info gemeentelijke
infrastructuur, Verkeer- en Mobiliteitsproblematiek
Het Groenbeheer
Natuurcentrum Fort V : Bioklas, Documentatiecentrum, Cursus Natuurgidsen.
Verkeerseducatie : Verkeersklas en Verkeerspark Fort V
Pijnpunten
inbraken blijven een steeds weerkerend pijnpunt
in de sociale woonwijk zijn problemen met rondhangende jeugd. Hun gedrag wekt wrevel op in zowel
hun eigen buurt, de collegebuurt, het domein Fort V, als de "Oude Elsdonk". Regelmatig gebeurt er
allerlei kattekwaad en, helaas, soms erger
"Hangar 27" is één van de hangars die rond het fort zijn gebouwd. Dit gebouw is helemaal
opgeknapt en professioneel ingericht tot fuifruimte. Er werd speciaal gelet op brandveiligheid,
voorkomen van geluidshinder enz. Door deze ingrepen is de "Hangar" zeer gegeerd. Allerlei
verenigingen staan in de rij om een fuif te mogen organiseren. Er is echter een keerzijde:
De fuiven trekken ook mensen aan met minder goede bedoelingen. Na een periode van incidenten zijn
er een reeks maatregelen genomen, in samenspraak met de lokale politie en het gemeentebestuur Edegem,
zodat de zaak beter kan gecontroleerd worden. Deze aanpak lijkt te lonen
Verkeersaders - gevaarlijke kruispunten
De grote verkeersaders in de wijk zijn: de Prins Boudewijnlaan, de Oude Godstraat vanaf het
rusthuis Immaculata en de Drie Eikenstraat (deze 2 laatsten horen echter bij de wijk centrum).
De collegebuurt heeft af te rekenen met sluipverkeer van mensen die het drukke centrum van Mortsel
willen omzeilen. Op de grote verkeersaders (Prins Boudewijnlaan, Drie Eikenstraat, Oude-Godstraat)
kan het tijdens de spitsuren (vooral tijdens het schooljaar) behoorlijk druk zijn.
Middenstand - Industrie
Er zijn enkele kleine bedrijven, er is geen industrie. Aan de Prins Boudewijnlaan is een
winkelcentrum gevestigd met een warenhuis, banken en horeca.
Natuur - Landbouw - Veeteelt
Fort V: Nu is het voormalige militaire bouwwerk een enorme groene zone waar allerlei
(water)vogels en andere dieren kunnen overleven. Er worden regelmatig wandelingen georganiseerd,
waar zowel het historische- als het natuuraspect aan bod komen. Het domein Fort V en "Hof ter
Linden" vormen een hectaren grote groene long in een voor de rest hoofdzakelijk stedelijk gebied.
Fort V
Fort V
Fort V
Fort V
Sport - Recreatie - Jeugd- en andere verenigingen
De aan de buitenzijde gelegen hangars worden ter beschikking gesteld van jeugd-, sport en allerlei
andere verenigingen.
"Hangar 27" en jeugdhuis "Nootuitgang" : Deze voormalige militaire loods werd omgebouwd en opgeknapt tot een professioneel ingerichte fuif- en concertruimte. Er werd speciaal gelet op brandveiligheid, voorkomen van geluidshinder enz.
Ook het gemeentelijk verkeerspark met aangrenzend lokaal voor verkeerseducatie , de bioklas, en het karrenmuseum bevinden zich binnen de vestingvijvers
Ook in het fort ; Korfbalclub "Voorwaarts"
Mits vergunning, die je na betaling krijgt van de gemeentelijke financiële dienst, kan je vissen in de vestingvijvers
Tuinwijk, "De Oude Elsdonk" :In deze groene omgeving zijn enkele gezellige binnenpleintjes zoals Wattiez- en Parantplaats. Er is een grote speeltuin aan het Armand Preud'Hommeplein
Hof Ter Linden : Jaarlijks gaat op het grondgebied van het kasteel het folklorefestival Edegem door. Het is al meer dan een kwart eeuw traditie
VVKSM 85° Scouts Elsdonk : Parklaan
KSA Parsival : Jacob de Roorestraat
Verdere info
Verdere specifieke info kan u verkrijgen bij de infodienst van gemeente Edegem op het
telefoonnummer 03 289 22 55. Er is ook een website:
www.edegem.be
